Bielizna: gorsety

Dla jednych sadystyczne narzędzie tortur dla innych niezbędna część kobiecej garderoby. Gorset przez wieki formował sylwetki kobiece zgodnie z najnowszą modą. Dziś jest to jedynie dodatek do ubioru.

Gorset to część ubioru damskiego głownie kojarzony z wiekiem XVIII i XIX. Nic w tym dziwnego. Był to okres szczególnego zainteresowania tą częścią garderoby. Pierwsze ślady gorsetu, a raczej czegoś co mogło przypominać gorset odnaleziono w jaskiniach powstałych w okresie neolitu. Na ścianach tych jaskiń widniały malowidła przedstawiające kobiety ubrane w skóry zwierzęce przepasane z przodu. Kolejne ślady rozwoju tej części garderoby odnaleźć można w innych starożytnych cywilizacjach, takich jak: Kreta, Grecja (kultura minojska), Egipt, Rzym czy Asyria. Ponowny powrót gorsetu do łask datuje się na XIII wiek. Wtedy gorset stał się niezbędnym elementem stroju kobiecego, bez którego panie nie mogły żyć. Zwiewne, płynne suknie zasępiono sukniami, które sztywno przylegały do ciała, a sam gorset stał się ich integralną częścią. Były to nadal twarde i niewygodne konstrukcje, wykonywane nieraz z żelaza i drewna, przypominające niejednokrotnie damską zbroję. Z nadejściem przemysłu jedwabnego materiały takie jak jedwab, brokat, adamaszek czy aksamit wymagały mocniejszych konstrukcji. W ten sposób w gorsetach zostały wprowadzone w użycie pierwsze fiszbiny, które zapewniły odpowiednią sylwetkę ciału. Gorset zaczął odgrywać dużą rolę w pozycji społecznej. Damy z bogatych rodzin podkreślały w taki sposób swój stopień, pozycję i zamożność.

Wiek XVIII był początkiem ery gorsetu. Nie wystarczał już prosty gorset. Zapanowała moda na ozdoby, koronki i halki. Fiszbiny stały się biżuterią kobiet. Wyrabiano je z najróżniejszych materiałów – metalu, drewna, kości słoniowej, a nawet kości wielorybów. W wieku XIX nastąpił szybki rozwój przemysłu. Powstało wiele wynalazków, które ułatwiły produkcję gorsetów, np. maszyna do szycia czy metalowe dziurki przez które przeciągano wiązania gorsetu. Nowy gorset był wiązany jeszcze ciaśniej niż dotychczas, kształtując ciało kobiece w kształt klepsydry. Taki gorset powodował dość często masowe omdlenia kobiet. Epoka wiktoriańska przepełniona przesądami i wstydem ukryła ciało kobiece nie tylko pod gorsetem, ale także pod licznymi warstwami krynoliny, materiału i pudru. Suknie tego okresu stawały się węższe, a gorsety cieńsze, dzięki czemu były mniej widoczne. Pod koniec wieku XIX kobieca sylwetka stała się jeszcze bardziej nienaturalna.

Dlatego powstało Stowarzyszenie na Rzecz Uproszczenia Damskiego stroju. Lekarze apelowali do zrzucenia obcisłych gorsetów, które powodowały w ciele wiele nieodwracalnych zmian. Na początku wieku XX lekkoatletyka stawała się coraz bardziej popularna w śród kobiet. W celu uwzględnienia potrzeby swobody ruchu, gorsety zaczęto tworzyć z lżejszych materiałów. Wkrótce po rozpoczęciu I wojny światowej gorset przeżył największy kryzys. Kobiety zmuszone do podjęcia pracy, nie mogły mieć skrępowanego gorsetem ciała. Zainteresowanie tą częścią garderoby zmniejszało się również z powodu cen gorsetów, które rosły z dnia na dzień. Wojna na potrzeby budowy pancerników zabrała też główny budulec, z którego były wykonywane fiszbiny gorsetów – czyli metal. W latach 20.XX wieku kobieca sylwetka przestała być eksponowana. Zapanowała moda na szczupłe chłopięce ciało. Kobiety porzuciły gorset na rzecz o wiele wygodniejszych bodów i pasów do ciała.

Powrót gorsetu w zmienionej formie nastąpił dopiero w latach 80. za sprawą Jeana Paula Gaultiera i Madonny, jednakże począwszy od momentu kiedy stanik zastąpił gorset w codziennych funkcjach, gorset związany był głównie z fetyszem. Obecnie w wieku XXI służy nam jako wygodna bielizna erotyczna.